przejdź do treści MAŁOPOLSKA TO GO
  • Trasy
  • Artykuły
  • Przewodnik
    • Na pole!
    • Vademecum
  • O projekcie
  • Українська
Cel
Kierunek

Proszowice

Wstęp

Proszowice

Proszowice
Rynek w Proszowicach, fot. A. Stelmach, 2022, CC BY-SA 4.0
Nawiguj do tego celu
Proszowice

Wycieczkę rozpoczynamy w Proszowicach, mieście kojarzącym się głównie z produktami rolnymi. Słusznie – gmina była nazywana „potęgą ogórkową”, a i dziś, dzięki żyznym ziemiom, dzierży sławę „ogrodu Małopolski”. Warto więc wziąć pod uwagę zrobienie zakupów na przydrożnych stoiskach, a w lipcu – Festiwal Ogórka. Nawiasem mówiąc, te pochodzące z Azji owoce (!), spokrewnione z dynią, arbuzem i melonem, nie od razu zyskały u nas popularność. Początkowo jadali je tylko ubodzy chłopi – ogórki zalane mlekiem były prostym i tanim daniem. Ot, taka to mizeria!

Proszowice, miasto lokowane przez Kazimierza Wielkiego, miały swoją złotą erę w XV i XVI wieku. Zaliczane były wtedy do najważniejszych miast małopolskich, tej samej kategorii co Wieliczka czy Olkusz. Miasto prężnie się rozwijało dzięki licznym przywilejom (miało nawet przywilej budowy wodociągów i kanalizacji nadany przez króla Zygmunta I Starego, ale raczej nie ma to związku z faktem, że z Proszowic pochodził Stańczyk, ulubiony królewski błazen). Było miejscem sądów królewskich i sejmików szlacheckich, zresztą ich burzliwość (doszło nawet do rozlewu krwi w kościele) przyczyniła się do upadku miasta. Od początku XV wieku Proszowice z Krakowem łączyła bita droga – to pierwszy odcinek średniowiecznego szlaku handlowego, traktu Via Jagiellonica, którym królowie jeździli do Wilna (swoją drogą właśnie w Proszowicach król Zygmunt II August został napomniany przez szlachtę, że za mało czasu spędza w Polsce).

Dziś ślady dawnej świetności Proszowic możemy dostrzec w rozmachu, z jakim wybudowano rynek i stojący przy nim gotycki kościół parafialny pw. Najświętszej Marii Panny i św. Jana Chrzciciela. Choć przebudowywany wielokrotnie kościół zmniejszył swoją kubaturę niemal o połowę, wciąż daje wyobrażenie o ówczesnej potędze miasta, które było stać na taką inwestycję. Co ciekawe, parafia była pod zarządem Akademii Krakowskiej aż do początku XIX wieku, gdy to Kraków i Proszowice znalazły się w różnych zaborach. W kościele możemy podziwiać m.in. barokowe wyposażenie oraz witraże z Krakowskiego Zakładu Witrażów S.G. Żeleński.

Kierujemy się w biegnącą od kościoła ulicę 3 Maja i wyjeżdżamy z miasta. To najbardziej ruchliwy fragment naszej trasy, na szczęście po dwóch kilometrach opuszczamy DW775 i skręcamy w lewo w stronę Kościelca.

Trasy

Rowerem przez krainę łagodnego splendoru

Rowerem przez krainę łagodnego splendoru

Rowerowa wyprawa po Ponidziu, bez tłumów, za to wśród pięknych krajobrazów. Zobacz

Małopolski Instytut Kultury instytucja kultury województwa małopolskiego Małopolska

MAŁOPOLSKI INSTYTUT KULTURY W KRAKOWIE, ul. 28 lipca 1943 17c, 30-233 Kraków, tel.: +48 12 422 18 84, 631 30 70, 631 31 75, NIP: 675 000 44 88

  • Ulubione
  • Trasy
  • Artykuły
  • O projekcie
  • Kontakt
  • Dostępność