Wstęp
Synagoga Stara
Obecnie w gmachu Starej Synagogi znajduje się oddział Muzeum Miasta Krakowa, w którym prezentowana jest wystawa judaiców. Szczegóły dotyczące możliwości jej zwiedzania dostępne są na stronie Muzeum.
Synagogi przez wieki stanowiły centra życia kulturalnego Żydów w diasporze. Funkcjonowały zgodnie z nadaną im nazwą, a więc jako „domy zgromadzeń” (hebr. bejt kneset). Tutaj zbierano się, by debatować nad prawem religijnym, które rozstrzygało kwestie istotne dla życia jednostek i społeczeństw, a od czasu zburzenia Drugiej Świątyni Jerozolimskiej – również modlono się.
Modlitwie w synagodze przewodzi kantor. Religijni Żydzi oczekują od niego, że będzie nie tyle wybitnym śpiewakiem, co autorytetem moralnym godnym pełnienia powierzonego mu zadania, jakim jest reprezentowanie ich przed Bogiem. Tak samo uważali Żydzi krakowscy, którzy toczyli bój o kantora synagogi Starej w 1927 roku. Część modlących się w synagodze chciała wówczas powołania na tę funkcję Chaima Cypresa, który ujął ich swoim talentem muzycznym. Sprzeciwił się temu jednak rabin Josef Kornitzer, który podał w wątpliwość walory etyczne kandydata. Spór doprowadził do rozwiązania zarządu synagogi. Wkrótce też wybrano innego kantora.
Przekonanie o wyższości walorów religijnych nad talentem muzycznym towarzyszy żydowskiej ortodoksji po dziś dzień. Jasno wyraził je światowej sławy kantor Naftali Herstik, gdy zapowiadał własne wykonanie modlitwy Kol nidrej podczas koncertu w synagodze portugalskiej w Amsterdamie w 2003 roku: „Ta dawna melodia śpiewana przez kantora wyraża prawdopodobnie więcej niż inne modlitwy: religijne oddanie, kawana, niezbędne, by być kantorem”.
