Wstęp
Pałac Mańkowskich
Obiekt dostępny z zewnątrz
Uciekamy z hałaśliwej ulicy Lubomirskiego w ulicę Borowickiej, skąd zaraz skręcamy w Topolową. Przed I wojną światową dzielnicę Wesoła zamieszkiwało wielu rewolucjonistów – nie tylko rosyjskich, ale też polskich, związanych z ruchem socjalistycznym. Przy ulicy Topolowej (pod różnymi numerami) mieszkał przez lata Józef Piłsudski. Losy obu konspiratorów przecięły się już w 1887 roku w Petersburgu, gdzie w procesie po udaremnionym zamachu na cara Aleksandra III starszy brat Lenina Aleksander Uljanow został skazany na stracenie, a Bronisław i Józef Piłsudscy na zesłanie. Trzydzieści dwa lata później dawni sprzymierzeńcy stanęli przeciwko sobie podczas wojny polsko-bolszewickiej.
Kierując się w stronę dworca, docieramy do ostatniego punktu naszego spaceru – położonego w sąsiedztwie Parku Strzeleckiego i otoczonego sporym ogrodem neoklasycystycznego pałacu Mańkowskich. Wzniesiony na samym początku XX wieku dla dr. Leona Mańkowskiego – indianisty i wykładowcy sanskrytu, zaprojektowany przez architektów Józefa Sowińskiego i Władysława Kaczmarskiego, mieści obecnie Wojewódzki Sąd Administracyjny. Wcześniej znajdowało się w nim Muzeum Lenina – w czasach głębokiego PRL-u punkt obowiązkowy w programie wycieczek szkolnych do Krakowa. Decyzja o jego utworzeniu została podjęta na nadzwyczajnym posiedzeniu Miejskiej Rady Narodowej m. Krakowa w 1950 roku, zwołanym z okazji 80. rocznicy urodzin twórcy partii bolszewickiej. Muzeum miało być widomą oznaką więzi łączącej wodza wielkiej Rewolucji Październikowej z ludem i miastem Krakowa, ośrodkiem promieniowania ideologii marksistowsko-leninowskiej, która toruje całej ludzkości drogę do lepszego jutra oraz symbolem wiecznej przyjaźni narodu polskiego z narodami związku radzieckiego, Polski Ludowej z ojczyzną socjalizmu, zbudowanego pod wodzą najbliższego współbojownika Lenina i genialnego kontynuatora jego dzieła, Józefa Stalina*. Muzeum Lenina funkcjonowało do 1990 roku.
*cytaty z posiedzenia Miejskiej Rady Narodowej m. Krakowa – „Gazeta Krakowska” (organ KW PZPR), 22 kwietnia 1950 r.
Bibliografia:
Lenin w Krakowie, Kraków 1970
Jan Adamczewski Polskie dni Lenina, Warszawa 1970
Jan Adamczewski Lenin na polskiej ziemi, Kraków 1975
