Willa Czerwony Dwór

Wędrujemy dalej w górę ulicą Kasprusie, podziwiając wyraźną sylwetę Giewontu. Po lewej stronie drogi, tuż za skrzyżowaniem z ul. Orkana, znajduje się willa Czerwony Dwór, przy której stoi multimedialna ławeczka poświęcona Karolowi Szymanowskiemu.

Willę Czerwony Dwór, zaprojektowaną przez Wojciecha Roja, wzniesiono w latach 1901– 1902 dla Oktawii Lewandowskiej, siostry Zygmunta Gnatowskiego, właściciela willi Koliba. Od imienia męża Oktawii, Władysława, willę pierwotnie nazwano Władysławką. Mieszkali tutaj m.in. Artur Rubinstein, Stefan Żeromski, Rafał Malczewski, a w należącej do willi oficynie także Karol Szymanowski.

Budynek znalazł się w centrum wydarzeń, kiedy mieszkający tu Żeromski stanął na czele Organizacji Narodowej, a następnie pełnił funkcję prezydenta Rzeczpospolitej Zakopiańskiej (1918). Władysławka zmieniła nazwę dzięki decyzji jednej z właścicielek – Ireny Goszczyńskiej – która przemianowała ją na Czerwony Dwór, czego powodem był prawdopodobnie czerwony kolor dachu budynku. W 1945 r. przebywał tutaj oddział Józefa Kurasia Ognia ostrzeliwujący Urząd Bezpieczeństwa Publicznego, który znajdował się w pobliskiej willi Farys. W latach późniejszych miało tu siedzibę schronisko młodzieżowe, prewentorium Robotniczego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci z Krakowa, Państwowy Dom Dziecka dla chłopców, a także w latach 1951–2015 Przedszkole nr 3 im. Karola Szymanowskiego. 10 października 2007 r. budynek wpisano do rejestru zabytków. W 2016 r. otwarto tu Centrum Kultury Rodzimej, dzięki czemu Czerwony Dwór stał się zarówno miejscem wystaw prac podhalańskich artystów, jak i spotkań o charakterze edukacyjno-kulturalnym.