Gmach Collegium Maius oraz Ogród Profesorski przy Collegium Maius UJ

Spacer warto rozpocząć od zwiedzenia gmachu Collegium Maius. Zgromadzono tu wiele ciekawych eksponatów, w tym zegary słoneczne. Trzy z nich są częścią zbioru instrumentów astronomicznych zapisanych Uniwersytetowi Jagiellońskiemu przez Marcina Bylicę z Olkusza w 1494 roku. Są to: globus nieba, torquetum oraz astrolabium, wszystkie datowane na ok. 1480 rok. Ich wykonanie przypisuje się Hansowi Dornowi, wiedeńskiemu konstruktorowi instrumentów astronomicznych. W muzeum znajduje się także najstarszy dziś znany instrument naukowy w Polsce, arabskie astrolabium z 1054 roku z Kordoby. Przybycie tych przedmiotów z Budy do Krakowa w 1493 roku było prawdziwym świętem uczelni. Korzystał z nich zapewne studiujący tu w latach 1891‒1895 Mikołaj Kopernik.

Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego posiada również sporą kolekcję kilkudziesięciu późniejszych, przenośnych zegarów słonecznych. Szczególnie piękne są te, które służyły podróżnikom: niewielkie słoneczniki typu norymberskiego, z kompasami z nitką pełniącą fukcję gnomonu.

Kiedy już obejrzymy wszystkie skarby w gmachu, warto pospacerować po ogrodzie, w którym także natkniemy się na zegar słoneczny.

CIEKAWOSTKA
Marcin Bylica z Olkusza (znany też na Węgrzech jako Márton Ilkusi) po ukończeniu studiów na Akademii Krakowskiej wyjechał do Italii, aby tam wykładać astronomię. W 1464 roku, podczas pobytu w Rzymie, poznał matematyka i astronoma niemieckiego, znanego pod pseudonimem Regiomontanus, przyszłego reformatora kalendarza. Wkrótce, na zaproszenie Jánosa Vitéza, biskupa Ostrzychomia, obaj przybyli na Węgry, by nauczać w nowo powstałej Akademii Istropolitana w Pożoń (węg. Pozsony, niem. Pressburg, także Preszburg, dzisiejsza Bratysława). Po 1467 roku Bylica został mianowany na królewskiego astrologa i przebywał w węgierskiej Budzie, gdzie na tronie zasiadał wówczas Maciej Korwin. Bylica sporządzał horoskopy dla króla, a jednocześnie wykładał i pisał prace dotyczące astronomii, pełnił też funkcję plebana w budzieńskiej parafii. Marcin z Olkusza umarł w 1493 roku, swoje cenne przyrządy astronomiczne oraz księgozbiór zapisał w testamencie Akademii Krakowskiej.